Cengiz Aytmatov'un "Beyaz Gemi" Adlı Romanı

 

 

Yazarı:                                    Cengiz Aytmatov

Türkçeye Çeviren:                  Refik Özdek

Türü:                                       Roman

İlk Basım Tarihi:                    1970

İncelenen Baskı:                     Ötüken Yayınları, 16. Basım

Yayın Yeri ve Tarihi:             İstanbul, 2008

Sayfa Sayısı:                          166

 

Yazar:           

Kırgızistanlı yazar Cengiz Aytmatov, 1928–2008 yılları arasında yaşamıştır. Rusça ve Kırgızca yazan Aytmatov’un en önemli eserleri arasında, Dağlardan ve Bozkırlardan Masallar, Zorlu Geçit, Yüzyüze, Gülsarı, Beyaz Gemi, İlk Öğretmenim, Cemile, Selvi Boylum Al Yazmalım sayılabilir. İşlediği başlıca temalar, aşk, dostluk, savaş döneminin acıları ve kahramanlıkları ile Kırgız gençliğinin gelenek ve görenek baskısından kurtulmasıdır.

 

Romanın Konusu ve Özeti:

Romanın kahramanı, o yıl yedi yaşını bitirmiş, sekiz yaşına basmış bir erkek çocuktur. Olaylar, Kırgızistan’da Isık Göl yakınlarındaki bir ormanlık alanda geçer.

 

Her şey çocuğa bir okul çantası alınmasıyla başladı. Çocuk, orman korucularının oturduğu Sun-Taş vadisinde yaşıyordu. Burada sadece üç aile otururdu. Evlerden birinde çocuk, dedesi ve ninesiyle birlikte yaşıyordu. İkinci ev, çocuğun teyzesi Bekey ile eşi orman şefi Orozkul’a aitti. Üçüncü evde ise orman işçisi Seydahmet, karısı Gülcemal ve küçük kızları oturuyordu.

Jack London'ın "Beyaz Diş" Adlı Romanı

Yazarı:                                    Jack London

Türkçeye Çeviren:                  Mehmet Can

Türü:                                       Roman

İlk Basım Tarihi:                    1906

İncelenen Baskı:                     Cem Yayınevi, 2. Basım

Yayın Yeri ve Tarihi:             İstanbul, 2004

Sayfa Sayısı:                          224

 

Yazar:           

 

ABD’li yazar Jack London, 1876–1916 yılları arasında yaşamıştır. Yaşam kavgasını romantik bir bakışla anlatan yapıtlarıyla tanınmış olan London’un en önemli eserleri arasında, Martin Eden, Kurt Kanı, Vahşetin Çağrısı, Beyaz Diş, Deniz Kurdu, Demir Ökçe sayılabilir.

 

Romanın Konusu ve Özeti:

 

Roman, Beyaz Diş adında bir yavrukurdun, doğumundan yetişkin bir birey olmasına kadar olan yaşamını anlatır.

 

Olaylar, 19. yüzyıl sonlarında Alaska ve Kaliforniya bölgelerinde geçer. 

 

Sevim Burak'ın "Büyük Kuş" Adlı Öyküsü

1. Giriş

 

Bu çalışmada, 1917–1992 yılları arasında yaşayan Litvanya asıllı ünlü Fransız göstergebilimci Greimas’ın, bir metin çözümleme aracı olarak önerdiği, metin ile gerçek yaşam arasında temel anlam boyutunda kurulan ilişkinin, yaşamdaki karşıtlıklar temelinde ortaya çıkarılması biçimindeki yöntemin, Sevim Burak’ın Büyük Kuş adlı öyküsüne uyarlanmasına çalışılmıştır.

 

AYLAK ADAM’IN MACERALARI

Yusuf Atılgan’ın Aylak Adam romanında, 28 yaşındaki C.’nin 1950’ler İstanbul’undaki yaşantısı anlatılmaktadır.

Roman; Kış, İlkyaz, Yaz ve Güz olmak üzere dört ayrımdan oluşur ve 155 sayfadır. *
C.’nin çocukluğu Alemdar’da, iki katlı bir evde geçmiştir. Bir yaşındayken kaybettiği annesini hatırlamayan C., bu evde babası, teyzesi, ve babasının tacizlerinden dolayı sık sık değişen hizmetçi kadınlarla yaşamıştır. Komisyonculuk yapan baba, varlıklı biridir. Nitekim ölümünden sonra C.’ye hatırı sayılır bir servet bırakmıştır. C., bu sayede hiç çalışmadan, sahip olduğu taşınmazların geliriyle iyi bir yaşam sürmektedir. Kendisini “paralı” olarak görür, ama “zengin” olduğunu kabul etmez. Ona göre bu ikisi farklı şeylerdir.

Mel'un: Bir Us Yarılması

Birileri günlük yazar, birileri de not. Bu, günlükler hakkında yazılmış bir not. Selim İleri’nin günlükleri hakkında. Mel’un:Bir Us Yarılması kitabından söz ediyorum. Ben Selim İleri kadar eski bir Türkçe kullanamayacağım yalnız. Hem aramızdaki yaş farkından, hem  -yapay bir Öztürkçe heveslisi olmasam da - günümüzün yaşayan sözcüklerini yeğlememden.

Kitabın kahramanı olan Sayru Usman, belki Selim İleri’nin kendisi, ama ondan daha yaşlı olduğu kesin. Metin içinde 1931’de, 1937’de okuduğu kitapları anıyor. Oysa İleri, 1949 doğumlu. Sayru Usman, Cumhuriyet öncesi doğumlu olmalı. Kitap O’nun ağzından yazıldığına göre, kullanılan dilin günümüz Türkçesine kıyasla daha eskitilmesi doğal.

Orhan Kemal'in "Gurbet Kuşları" Romanı

Gurbet Kuşları’na ilişkin inceleme ve değerlendirmelerde romanın Tekin Yayınevi’nden çıkan 2002 tarihli 6. baskısı esas alınmıştır.

Romanda Anlatılan Tarihsel Dönem

Romandaki olaylar 1955 ile 1960 yılları arasındaki bir dönemde cereyan eder. Zaman zaman 6–7 Eylül 1955 tarihinde azınlık işyerlerine yönelik olarak Beyoğlu’nda meydana gelen yağmalama eylemi anımsatılır. Menderes hükûmeti, İstanbul’da yeni yollar açmak için yoğun bir kamulaştırma ve imar faaliyeti içindedir. Bu faaliyet nedeniyle İstanbul’da çok sayıda işçiye ihtiyaç duyulmakta, bu ihtiyaç Anadolu’dan gelen göçmenlerce karşılanmaktadır. Bu yıllar, kentleşmenin hız kazandığı, göçmen yığınlarının köylerinden kopup şehirlere akın etmeye başladığı yıllardır.

Ahmet Hamdi Tanpınar'ın "Saatleri Ayarlama Enstitüsü" Romanı

Romanın Konusu

Saatleri Ayarlama Enstitüsü, çocukluğu yoksul bir ailede geçen, hayatı boyunca saatlerle içli dışlı olan, sayısız iş değiştirmesine karşın Halit Ayarcı ile tanışıncaya kadar yoksulluktan bir türlü kurtulamayan, dürüst, gerçekçi, akılcı olmaya çalışsa da çevresinin etkisiyle, yalanlarla kuşatılmış bir hayat süren Hayri İrdal’in anıları şeklinde kaleme alınmış ve eleştirmenlerce Türkiye’nin Tanzimat öncesinde başlayan, Cumhuriyet’in ilk yıllarına kadar devam eden bir döneminin alaycı ve eleştirel anlatımı olarak nitelenmiş bir romandır.

Olay Örgüsü

Roman, “Büyük Ümitler”, “Küçük Hakikatler”, “Sabaha Doğru” ve “Her Mevsimin Bir Sonu Vardır” olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır.

Aziz Nesin’in “Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz” Adlı Romanı

Yazar:

Aziz Nesin, 1915–1995 yılları arasında yaşamıştır. Kara Harp Okulu mezunudur. 1944 yılında ordudan uzaklaştırılmış, yaşamını gazetecilik, yazarlık ve yayıncılık ile kazanmıştır. Eserlerinde toplumsal düzendeki çarpıklıkları ve çelişkileri büyük bir ustalıkla anlatmış, çağdaş Türk mizah edebiyatının dünya ölçüsünde temsilcisi olmuştur. Yüze yakın kitap yazan Aziz Nesin’in romanları arasında Gol Kralı, Zübük, Tatlı Betüş; öykü kitapları arasında da, İt Kuyruğu, Damda Deli Var, Deliler Boşandı, Ölmüş Eşek vb. sayılabilir.

Romanın Konusu ve Özeti:

Ece Temelkuran'ın "Muz Sesleri" Romanı

Romanda anlatılan olaylar, 2006 yılında Oxford, Paris ve Beyrut’ta cereyan eder.

Oxford’da Deniz adlı bir Türk kızı, üniversitenin İslam Çalışmaları Merkezi’nde doktora yapmakta ve İslami hareketin Ortadoğu’da yoksullukla kurduğu ilişki üzerine çalışmaktadır. Tanrı inancı olmayan Deniz, aldırdığı çocuk yüzünden kendini suçlu hissetmekte ve affedilme özlemiyle bazen Tanrı’ya inanmayı çok istemektedir.

Hüseyin Rahmi ve "Kaynanam Nasıl Kudurdu?"

Hüseyin Rahmi’nin Roman Anlayışı

Hüseyin Rahmi, anneannesinin Aksaray’daki konağında dadılar arasında geçen çocukluk ve gençlik yıllarında İstanbul yaşamının bütün inceliklerini görmüş, ev kadınlarının iç dünyalarına girerek onların çeşitli konulardaki görüşlerini öğrenmiş, İstanbul Türkçesini bütün incelikleriyle kavramıştır. Balzac, Musset, Bourget, Maupassant, Daudet gibi yazarlardan ve Voltaire, Schopenhauer, Nietzsche gibi düşünürlerden etkilenmiş, Türk halk edebiyatından da büyük ölçüde yararlanmıştır. Romanı, ahlakın aynası olarak görmüş, olabildiğince geniş bir okur kitlesinin anlayabileceği bir dil kullanmıştır. Edebiyatın, ancak dilde yalınlığın öneminin anlaşılmasından sonra başlayacağı görüşünü öne sürmüş, çok okunan bir yazar olmasının nedenini, kendine özgü, açık ve yalın üslubuna bağlamıştır.

Hasan Ali Toptaş'ın "Gölgesizler" Romanı

1. Romanda Konu ve Tema
Romanda, bir berber dükkânında ve bir köyde geçen olaylar anlatılarak, zaman-mekân ilişkisi ve varlık-yokluk sorunları tartışma konusu edilmektedir.

2. Roman Metninin Çözümlenmesi
Romanın iki mekânı, iki zamanı vardır. Olaylar bir yandan şehirde, şehirdeki bir berber dükkânında yaşanırken, bir yandan da köyde, ama şehirdeki olaylardan yıllar önce akmaktadır.

Latife Tekin'in "Sevgili Arsız Ölüm" Romanı

Olay Örgüsü

Sevgili Arsız Ölüm romanında olayların bir bölümü, sonradan Akçalı adını alacak olan Alacüvek köyünde; bir bölümü de adı belirtilmeyen bir büyük şehirde geçer. Otobiyografik özellikler taşıdığı bilinen romanda sözü edilen köyün, Kayseri’nin Bünyan ilçesine bağlı Karacafenk köyü, büyük şehrin ise İstanbul olduğu, yazarın yaşam öyküsünden yola çıkılarak tahmin edilebilir.

Orhan Kemal'in "Bereketli Topraklar Üzerinde" Romanı

Olay Örgüsü

Sivas’a bağlı Ç. Köyünden üç arkadaş İflahsızın Yusuf, Köse Hasan ve Pehlivan Ali; “ekini kıt” olan köylerinde geçimlerini sağlayamadıklarından, çalışıp para kazanmak amacıyla Çukurova’ya giderler. Geçmişte yalnız Yusuf çalışmak için iki aylığına Sivas’a gitmiş, köylerinden ilk kez çıkan Hasan ve Ali ise hayatlarında şehir görmemişlerdir. Hiç biri okuma yazma bilmemektedir. Daha önce şehir gören ve amcasının kendisine anlattığı gurbet hikâyelerinden dersler çıkaran Yusuf, arkadaşlarını, şehir hayatının tehlikeleri ve şehir insanının güvenilmezliği hakkında sürekli uyarır. Nitekim amcası, gurbetten bir daha dönememiş, çalışmak için gittiği şehirlerden birinde ölmüştür. Yola çıkarlarken başlıca hedefleri, Çukurova’da yeteri kadar para kazandıktan sonra köylerine dönmektir. Dönüşte Hasan kızına saç tokası ve tarak, Ali annesine elbise, Yusuf evine bir gaz ocağı götürecektir.