Sevim Burak'ın "Büyük Kuş" Adlı Öyküsü

1. Giriş

 

Bu çalışmada, 1917–1992 yılları arasında yaşayan Litvanya asıllı ünlü Fransız göstergebilimci Greimas’ın, bir metin çözümleme aracı olarak önerdiği, metin ile gerçek yaşam arasında temel anlam boyutunda kurulan ilişkinin, yaşamdaki karşıtlıklar temelinde ortaya çıkarılması biçimindeki yöntemin, Sevim Burak’ın Büyük Kuş adlı öyküsüne uyarlanmasına çalışılmıştır.

 

AYLAK ADAM’IN MACERALARI

Yusuf Atılgan’ın Aylak Adam romanında, 28 yaşındaki C.’nin 1950’ler İstanbul’undaki yaşantısı anlatılmaktadır.

Roman; Kış, İlkyaz, Yaz ve Güz olmak üzere dört ayrımdan oluşur ve 155 sayfadır. *
C.’nin çocukluğu Alemdar’da, iki katlı bir evde geçmiştir. Bir yaşındayken kaybettiği annesini hatırlamayan C., bu evde babası, teyzesi, ve babasının tacizlerinden dolayı sık sık değişen hizmetçi kadınlarla yaşamıştır. Komisyonculuk yapan baba, varlıklı biridir. Nitekim ölümünden sonra C.’ye hatırı sayılır bir servet bırakmıştır. C., bu sayede hiç çalışmadan, sahip olduğu taşınmazların geliriyle iyi bir yaşam sürmektedir. Kendisini “paralı” olarak görür, ama “zengin” olduğunu kabul etmez. Ona göre bu ikisi farklı şeylerdir.

BİR BİSİKLETİM OLSA

Biliyor musun, benim hiç bisikletim olmadı. Ne çocukluğumda ne de gençliğimde. Bugün artık koca bir adamım, hâlâ bisikletim yok.

Yine de bisikletli bir çocukluktu, yaşadığım. Babam işine bisikletle giderdi. Güneybatı Anadolu’nun altmışlarda henüz bu kadar büyümemiş o şehrinde, bir kira evinde otururduk. Her sabah bisikletini alıp çalıştığı fabrikaya doğru yola çıkmadan önce, annem, babamın sırtına bir havlu koyardı, hasta olmasın diye. İşten döndüğünde, terden ıslanmış çamaşırlarının yerine yenilerini giydirirdi.

Mel'un: Bir Us Yarılması

Birileri günlük yazar, birileri de not. Bu, günlükler hakkında yazılmış bir not. Selim İleri’nin günlükleri hakkında. Mel’un:Bir Us Yarılması kitabından söz ediyorum. Ben Selim İleri kadar eski bir Türkçe kullanamayacağım yalnız. Hem aramızdaki yaş farkından, hem  -yapay bir Öztürkçe heveslisi olmasam da - günümüzün yaşayan sözcüklerini yeğlememden.

Kitabın kahramanı olan Sayru Usman, belki Selim İleri’nin kendisi, ama ondan daha yaşlı olduğu kesin. Metin içinde 1931’de, 1937’de okuduğu kitapları anıyor. Oysa İleri, 1949 doğumlu. Sayru Usman, Cumhuriyet öncesi doğumlu olmalı. Kitap O’nun ağzından yazıldığına göre, kullanılan dilin günümüz Türkçesine kıyasla daha eskitilmesi doğal.

Kentsel Dönüşüm

Kentsel dönüşüm, deprem yönünden riskli bölgelerde bulunan çürük ve insan sağlığına uygun olmayan yapıların yıkılması ve yerlerine yeni binalar yapılmasıdır. Bu uygulama devlet gücüyle ve yasa zoruyla yapılmaktadır.

Bu açıdan bakıldığında kentsel dönüşüm, vatandaşların can güvenliğine ve sağlıklı yaşamına yönelik bir önlem gibi görülebilir.

TAÇSIZ KRAL

4 Mayıs 1969 Pazar, o tarihte hayatta olan insanların çoğuna göre hiçbir özelliği olmayan, sıradan bir gündü belki de. Oysa benim için, 10 yaşlarında, futbola düşkün bir çocukken İzmir’de geçirdiğim o gün,  hayatımın güzel ve anlamlı bir yaşantısı olarak kişisel tarihimde yerini alacak, bugün bile övünç ve heyecanla hatırladığım bir anıya dönüşecekti.

Denizli’de oturuyorduk. 250 kilometre uzaklıktaki İzmir, bize en yakın büyük şehirdi. Her yıl, fuar zamanı bir-iki günlüğüne de olsa İzmir’e gidebilmek, o yıllarda ben ve ailem için büyük bir sevinç kaynağıydı. Sabahın beşinde, bizi İzmir’e götürecek otobüse biner, yaz sonu-güz başı sabahlarının iç ürperten serinliğiyle yola çıkardık.

AKİF BEY, ZAVALLI ÇOCUK VE CEZMİ ADLI YAPITLARINDA NAMIK KEMAL’İN DÜŞÜNCE DÜNYASI

Namık Kemal’in Düşünce Dünyası

Namık Kemal bir Tanzimat ve Birinci Meşrutiyet dönemi aydınıdır. Yaşamını, Osmanlı İmparatorluğunun dağılmasının önlenmesi ve Avrupa uygarlığı düzeyine çıkarılması ülkülerine adamıştır.

Temel hakların güvence altına alındığı, parlamenter bir demokrasiden yana olan ve meşruti yönetime geçiş için mücadele veren Namık Kemal Yeni Osmanlılar örgütünün üyeleri arasında yer alır. Birinci Jön Türkler olarak da anılan Yeni Osmanlılar, ilk kez “vatan”, “millet”, “hürriyet”, “eşitlik”, “meşrutiyet”, “birey hakları” kavramlarını gündeme getirmiştir.